2 november Allerzielen – Weet u het verschil tussen Allerzielen en Allerheiligen ?

Regelmatig ben ik op begraafplaatsen om eigentijdse grafmonumenten te plaatsen. Dit doe ik samen met de nabestaanden als eerbetoon aan hun dierbare.  .Na een mooie uitvaart is dat het laatste wat je nog voor iemand kunt doen. .

 

Het herdenken van de doden is van alle tijden. In de middeleeuwen institutionaliseerde de kerk dit met een officiële dag op 2 november: Allerzielen. Inmiddels nemen ook niet-katholieke landen dit gebruik over. Ook bestaat er nog zoiets als Allerheiligen. Wat is dat? Wat heeft Halloween daarmee te maken en wanneer en waarom deze dagen ooit ingevoerd?

Allerzielen een van oorsprong katholieke feest dat in de vergetelheid was geraakt komt op steeds meer begraafplaatsen terug. ‘s Avonds is de begraafplaats geopend, dichters en muzikanten brengen hun kunsten ten gehore tussen de grafstenen en de begraafplaats is feeëriek verlicht met vele lichtjes en vuurkorven.

Met “Allerzielen” herdenkt de kerk op 2 november al ruim 1000 jaar “alle zielen” van overleden gelovigen. De dag ervoor – 1 november- noemt men “Allerheiligen”. Dat is ook een oorspronkelijke  katholieke feestdag. Inmiddels heeft Allerzielen over heel de wereld navolging gekregen Soms heet het anders, maar de herkomst is duidelijk. Natuurlijk is het feest in katholieke landen het populairst.

 Wat is het verschil tussen Allerzielen, Allerheiligen en heeft Halloween daarmee te maken? Een korte beschrijving en wat dit alles voor jou kan betekenen.

 

Met “Allerzielen” herdenkt de kerk op 2 november al ruim 1000 jaar “alle zielen” van overleden gelovigen. De dag ervoor – 1 november- noemt men “Allerheiligen”. Dat is ook een oorspronkelijke  katholieke feestdag. Inmiddels heeft Allerzielen over heel de wereld navolging gekregen Soms heet het anders, maar de herkomst is duidelijk. Natuurlijk is het feest in katholieke landen het populairst.

 

Allerheiligen

Op 1 november eert de katholieke kerk de meer dan honderdduizend (!) heiligen. Heilig word je pas als de kerk dat verklaart na een ingewikkelde en langdurige procedure. Vanzelfsprekend moet een heilige rechtschapen en gelovig geleefd hebben. En een aantal wonderen verrichtten hielp zeker mee.

Op Allerheilige draait alles om juist en goed leven. Ook staat het einde der tijden centraal op die dag.  Met Allerheiligen worden missen aan heiligen opgedragen en is een bezoek aan het kerkhof gebruikelijk. In de avond van Allerzielen begonnen de voorbereidingen van het feest van Allerzielen dat op 2 november is. Die avond voor Allerheiligen noemt men Allerheiligenavond.

Halloween

Het Engelse “All Hallows evening” (allerheiligenavond) verbasterde tot “Halloween”. De katholieke afsluiting van een heiligendag veranderde snel in een woest niet-kerkelijk feest.

Hoewel Halloween dus van oorsprong zeker iets met Allerheiligen en Allerzielen te maken had is het daar in de loop der eeuwen behoorlijk los van komen te staan.

Allerzielen een bijzondere Geschiedenis

Al in de tiende eeuw werden alle gestorven kloosterbroeders herdacht tijdens een gedenkdag op 2 november die was ingevoerd door abt Odilo van Cluny.

Waarom die dag was bepaald op 2 november is niet meer bekend. Maar ruim twee eeuwen later neemt de Paus deze dag over voor de gehele katholieke kerk. Allerzielen wordt een officiële dag waarop de zielen van de overleden gelovige herdacht werden.

Johannes XIX wilde daarmee alle gelovige zielen herdenken en gelovigen aanzetten tot het bidden van hun zielenheil.

Hoezo Allerzielen?

Het begint met het idee van het vagevuur. Wat was dat ook alweer? Volgens de rooms-katholieke kerk zijn alle (overleden) zielen zondig; de een wat meer dan de ander natuurlijk.

Stierf iemand die niet gelijk de hel in moest, dan kwam deze ziel in het “vagevuur”. Daar moest de zondige ziel eerst gelouterd worden eer deze tot in de hemel kon worden toegelaten. . In de bijbel wordt het vagevuur voor het eerst genoemd in een brief van Paulus aan de Korintiërs.

Die periode van boetedoening in het vagevuur was bepaald niet prettig. Gelukkig konden de levenden de doden een handje helpen door voor ze te bidden. Maar om die arme lijdende zielen een handje te helpen kunnen de levenden voor hen bidden. Daarmee zou hun tijd in het vagevuur verkort worden en een deel van de schulden kwijt gescholden. Bijkomend voordeel voor de biddende levenden is dat ze zo ook hun eigen zonden een beetje afkopen.

Allerzielen was de dag waarop de levenden actief de overleden zielen konden helpen.

De dag van Allerzielen

Op Allerzielen ging men al vroeg naar de eerste Mis, daarna meelopen met een processie en veel bidden voor het zielenheil van de dierbare de overledenen. Het branden van een kaarsje en het bezoek aan het kerkhof stonden ook op het programma. . Op het kerkhof werden de graven, grafstenen en grafmonumenten versierd met (liefst) witte mooie bloemen en bloemenkransen vaak chrysanten

Eten en drinken op het graf

 

Zielenbroodjes waren lekkere broodjes die gratis werden uitgedeeld aan de armen. Het eten van deze zogenaamde zielenbroodjes zou de verlossing van zieltjes betekenen. Dus het was goed werk en deze brooduitdeling was daarmee ook een vorm van kerkelijke armenzorg.

In Latijns -Amerika viert men Allerzielen nog steeds uitbundig met eten. De hele familie gaat mee naar het kerkhof met tassen afgeladen met eten en drinken. Daar wordt ter plekke tussen de graven versierd met bloemen en bloemenslingers volop lekker gegeten en gedronken. Allerzielen is misschien daardoor nog steeds een feestelijke gebeurtenis en een hoogtepunt waar door velen naar uitgekeken wordt

Allerzielen mythes

Met Allerzielen ontstonden ook mooie verhalen en mythes. Het donker van het kerkhof, de honderden lichtjes, de gebeden en de herinneringen aan de dierbare doden leiden tot mysterieuze verhalen en mythes.

Het is niet vreemd dat verhalen ontstonden over doden die even terugkwamen,  brandende lichtjes die de weg konden wijzen, klokken die geluid werden en het plaatsen van bosjes gekruist stro op graven die het kwade moesten afweren. Dit gebeurde nog tot ver in de twintigste eeuw.

Bloemenzee

In katholieke landen veranderen de overwegend grijze begraafplaatsen rond Allerzielen in bloemenzeeën. Inmiddels huren Nederlandse niet religieuze begraafplaatsen steeds vaker dichters en muzikanten om op 2 november hun artistieke kunsten aan bezoekers ten gehore te brengen. . Vele kleine lichtjes en vuurkorven toveren ’s avonds een feeërieke en intieme sfeer op de begraafplaats mede door de gedichten die worden voorgelezen en de gevoelige liedjes van de muzikanten.

 

 

Goed voor de doden zorg dragen

Allerzielen en de niet religieuze varianten ervan passen in de zeer oude traditie om goed zorg te dragen voor onze dierbare doden. Want met goed voor onze dierbare doden te zorgen laten we zien dat we hen niet vergeten zijn. Dat onze dierbaren in onze harten en gedachten voortleven.

We wensen u een fijne Allerzielen!

 

Jeroen Stok 

Memorabel Afscheidsmonumenten 

Moezelstraat 72 

8226 LB Lelystad 

info@memorabel.nl  06-49 351 338

 

 

 

Memorabel Afscheidsmonumenten

Memorabel Afscheidsmonumenten werkt anders dan de meeste grafmonumentenleveranciers Nabestaanden worden uitgenodigd om mee te denken als we persoonlijke gedenktekens ontwerpen. Gedenkteken met moderne materialen – denk aan RVS, geroest staal en glas. Alle grafkunst die Memorabel maakt is persoonlijk en uniek en worden door Nederlandse vakmensen gemaakt. Ook tijdens het maken worden nabestaanden uitgenodigd om te komen kijken.

https://www.memorabel.nl/alle-afscheidsmonumenten/