Barbecueën wordt vaak geassocieerd met hamburgers, worstjes en kleine stukken vlees die rechtstreeks boven het vuur worden bereid. Toch biedt een barbecue veel meer mogelijkheden. Met een BBQ grillspit kunnen ook grotere gerechten langzaam en gelijkmatig worden gegaard. BBQ thermometers helpen ondertussen om de temperatuur van het vlees en de barbecue nauwkeurig te volgen. Daardoor ontstaat meer controle over het bereidingsproces en wordt het eenvoudiger om een sappig en gelijkmatig resultaat te bereiken.

Een grillspit en thermometer zijn vooral nuttig bij gerechten die langere tijd op de barbecue liggen. Denk aan een hele kip, een rollade, een groot stuk varkensvlees of een gerecht dat langzaam moet garen. Zonder temperatuurcontrole is het lastig om te bepalen of de kern al gaar is. Door beide hulpmiddelen te combineren, hoeft er minder op tijd, uiterlijk of gevoel te worden gegokt.

Hoe werkt een BBQ grillspit?

Een BBQ grillspit bestaat uit een lange metalen staaf waarop vlees of andere ingrediënten worden bevestigd. Deze staaf wordt boven de barbecue geplaatst en langzaam rondgedraaid. Bij veel modellen gebeurt dit met behulp van een elektrische motor. Er bestaan ook handmatige uitvoeringen, maar die vragen meer aandacht tijdens de bereiding.

Door de draaiende beweging krijgt iedere kant van het gerecht ongeveer evenveel warmte. Het vlees blijft niet langdurig met dezelfde zijde boven de heetste plek hangen. Daardoor wordt de kans kleiner dat één kant verbrandt terwijl de andere kant nog onvoldoende is gegaard.

Tijdens het ronddraaien verspreiden vetten en vleessappen zich over het oppervlak. Dat helpt om de buitenkant smaakvol en krokant te maken. Tegelijkertijd kan de binnenkant langer sappig blijven. Vooral bij een hele kip of rollade levert dit een zichtbaar en smakelijk resultaat op.

Geschikte gerechten voor een grillspit

Een hele kip is een van de bekendste gerechten voor een BBQ grillspit. De kip draait langzaam rond en krijgt zo aan alle kanten een goudbruine huid. Door de poten en vleugels goed vast te binden, blijft de vorm compact en gaart het geheel gelijkmatiger.

Ook rollades zijn zeer geschikt. Een rollade heeft meestal een regelmatige vorm en kan daardoor goed worden uitgebalanceerd. Andere mogelijkheden zijn lamsvlees, rosbief, buikspek en grotere stukken varkensvlees.

Naast vlees kunnen ook groenten op of rondom een grillspit worden bereid. Met een speciale grillmand kunnen bijvoorbeeld aardappelen, paprika, ui en courgette worden geroosterd. Zo wordt het spit een veelzijdig hulpmiddel voor complete maaltijden.

Het vlees stevig en in balans bevestigen

Een goede balans is belangrijk voor een gelijkmatige draaibeweging. Wanneer één zijde van het gerecht veel zwaarder is, moet de motor steeds extra hard werken om dat gedeelte omhoog te trekken. Dit kan zorgen voor schokkerig draaien of onnodige slijtage.

Steek de spies daarom zo centraal mogelijk door het vlees. Gebruik de meegeleverde klemmen of vorken om het gerecht aan beide kanten stevig vast te zetten. Controleer daarna of het vlees niet verschuift wanneer het spit ronddraait.

Bij gevogelte is het verstandig om de vleugels en poten met slagerstouw tegen het lichaam te binden. Loshangende delen kunnen sneller verbranden of tegen onderdelen van de barbecue komen.

Draai het spit voor het aansteken eerst een paar rondes met de hand of motor. Zo controleer je of alles voldoende ruimte heeft en of het gewicht goed verdeeld is.

Indirecte hitte gebruiken

Een BBQ grillspit werkt meestal het beste met indirecte hitte. Daarbij ligt het vlees niet direct boven de kolen of actieve branders. De warmte komt vanaf de zijkanten en circuleert rondom het gerecht.

Bij een houtskoolbarbecue kunnen de kolen links en rechts worden geplaatst, met een lege ruimte in het midden. Bij een gasbarbecue worden vaak alleen de buitenste branders gebruikt. Het gerecht draait vervolgens boven het minder hete middengedeelte.

Indirect barbecueën voorkomt dat vet rechtstreeks op de hittebron drupt. Daardoor ontstaan minder steekvlammen. Onder het spit kan een lekbak worden geplaatst om vet en vocht op te vangen. Deze bak maakt de barbecue ook gemakkelijker schoon te houden.

Waarom BBQ thermometers belangrijk zijn

De kleur van vlees zegt niet altijd voldoende over de gaarheid. Een buitenkant kan al donker en krokant zijn, terwijl de kern nog niet de gewenste temperatuur heeft bereikt. Het tegenovergestelde kan ook gebeuren: vlees kan er goed uitzien, maar vanbinnen al te ver zijn doorgegaard.

BBQ thermometers geven een duidelijker beeld van wat er tijdens de bereiding gebeurt. Een kernthermometer meet de temperatuur in het midden van het gerecht. Een omgevingsthermometer meet de temperatuur in de barbecue, dicht bij het vlees.

Deze twee waarden kunnen sterk van elkaar verschillen. Een hete barbecue betekent niet automatisch dat de kern snel opwarmt. Grote stukken vlees hebben tijd nodig om de warmte naar binnen te laten trekken. Met een thermometer kan dat proces nauwkeurig worden gevolgd.

Soorten BBQ thermometers

Een digitale insteekthermometer is geschikt voor korte controles. De punt wordt in het vlees gestoken en geeft binnen korte tijd de temperatuur weer. Dit type is vooral handig voor steaks, hamburgers en kleinere stukken vlees.

Een model met een vaste sonde blijft tijdens de hele bereiding in het gerecht zitten. Via een kabel wordt de temperatuur doorgestuurd naar een scherm. Daarmee kan de kerntemperatuur worden gevolgd zonder het vlees telkens opnieuw aan te prikken.

Voor een BBQ grillspit is een draadloze thermometer vaak een praktische keuze. Omdat het vlees voortdurend ronddraait, kan een kabel verstrikt raken. Een draadloze sonde draait mee en stuurt de meetgegevens naar een ontvanger of telefoon.

Er bestaan daarnaast thermometers met meerdere sondes. Hiermee kunnen verschillende stukken vlees tegelijk worden gecontroleerd. Een extra sonde kan worden gebruikt om de temperatuur op roosterhoogte te meten.

De juiste plek voor de sonde

Een thermometer meet alleen betrouwbaar wanneer de sonde correct is geplaatst. Steek de punt in het dikste deel van het vlees. Vermijd contact met botten, omdat deze de gemeten temperatuur kunnen beïnvloeden. Ook een dikke vetlaag kan een afwijkend beeld geven.

Bij een hele kip kan de temperatuur worden gemeten in het dikste gedeelte van de borst of dij. Zorg ervoor dat de sonde niet tegen een bot rust. Bij een rollade hoort de punt zo dicht mogelijk bij het midden te zitten.

Wanneer meerdere delen van een gerecht verschillend van dikte zijn, kan het verstandig zijn om op meer dan één plek te meten. Zo voorkom je dat één deel gaar is terwijl een dikker gedeelte nog achterloopt.

De temperatuur van de barbecue bewaken

Veel barbecues hebben een ingebouwde thermometer in het deksel. Deze geeft een globale indicatie, maar meet niet altijd de temperatuur op de plek waar het gerecht zich bevindt. Warme lucht stijgt op, waardoor het boven in de deksel warmer kan zijn dan op roosterhoogte.

Een losse omgevingsthermometer kan dichter bij het vlees worden geplaatst. Hierdoor krijg je een beter beeld van de werkelijke bereidingstemperatuur.

Bij een houtskoolbarbecue kan de hitte worden geregeld met de ventilatieopeningen en de hoeveelheid brandstof. Bij een gasbarbecue kunnen de branders hoger of lager worden gezet. Kleine aanpassingen zijn meestal beter dan grote veranderingen, omdat een stabiele temperatuur belangrijk is voor een gelijkmatige garing.

Het deksel gesloten houden

Tijdens het barbecueën is het verleidelijk om regelmatig te kijken. Toch ontsnapt er bij iedere opening veel warmte. Daardoor daalt de temperatuur en duurt het langer voordat het gerecht gaar is.

Met BBQ thermometers is het minder vaak nodig om het deksel te openen. De temperatuur kan worden afgelezen zonder de warmte te verstoren. Vooral bij lange bereidingen helpt dit om een stabiel klimaat in de barbecue te behouden.

Een draadloos model kan bovendien een melding geven wanneer een ingestelde temperatuur wordt bereikt. Zo kan de bereiding op afstand worden gevolgd zonder voortdurend naast de barbecue te staan.

Rekening houden met rusttijd en doorgaren

Wanneer vlees van de barbecue wordt gehaald, stopt het garingsproces niet direct. De warmte aan de buitenkant trekt nog verder naar binnen. Hierdoor kan de kerntemperatuur tijdens het rusten nog enkele graden stijgen.

Bij grote stukken vlees is het daarom verstandig om het gerecht iets vóór de gewenste eindtemperatuur van het spit te halen. Hoe groot de stijging is, hangt af van het formaat, de bereidingstemperatuur en het soort vlees.

Laat het vlees na de bereiding rusten voordat het wordt aangesneden. Hierdoor kunnen de vleessappen zich beter verdelen. Leg het gerecht eventueel losjes onder aluminiumfolie, maar pak het niet te strak in. Anders kan de krokante buitenkant zacht worden door condens.

Schoonmaken en veilig opbergen

Na gebruik moeten het grillspit, de klemmen en andere metalen onderdelen goed worden schoongemaakt. Vet en aangekoekte resten zijn vaak gemakkelijker te verwijderen wanneer de onderdelen nog enigszins warm zijn. Laat ze wel voldoende afkoelen om veilig te kunnen werken.

Controleer vooraf of onderdelen geschikt zijn voor de vaatwasser. De motor van een grillspit mag meestal niet nat worden en moet apart worden gereinigd.

Ook thermometers vragen om zorgvuldig onderhoud. Reinig de metalen sonde met een vochtige doek en een mild schoonmaakmiddel. Het digitale gedeelte en de aansluiting mogen vaak niet onder water worden gehouden. Berg de thermometer droog op en controleer voor gebruik de batterij.

Meer controle over ieder barbecuegerecht

Een BBQ grillspit en BBQ thermometers vormen samen een praktische combinatie voor nauwkeurig barbecueën. Het grillspit verdeelt de warmte gelijkmatig over het gerecht, terwijl de thermometer inzicht geeft in de temperatuur van zowel het vlees als de barbecue.

Door het gerecht goed uit te balanceren, indirecte hitte te gebruiken en de temperatuur rustig te volgen, wordt het eenvoudiger om grotere stukken vlees succesvol te bereiden. Zo ontstaat een smakelijke buitenkant, een gelijkmatig gegaarde kern en meer zekerheid tijdens het volledige barbecueproces.